Od ucha ostrego do przewlekłego

W niektórych przypadkach ciśnienie wysięku lub ropy w uchu jest tak wysokie, że w trakcie ostrego zapalenia ucha rozrywa błonę bębenkową, niejednokrotnie na dużej przestrzeni. Chociaż, nawet przy rozległym uszkodzeniu, w trakcie leczenia dochodzi do pełnego wyzdrowienia, to jednak w niektórych przypadkach ubytek w błonie bębenkowej pozostaje jako defekt trwały, utrzymujący się przez lata (czasem dziesięciolecia), często bezobjawowo lub ze sporadycznymi epizodami wycieku. Taki stan nazywamy przewlekłym prostym zapaleniem ucha środkowego z trwałą perforacją. 

Na co uważać

Otwarcie przestrzeni ucha środkowego naraża je na przypadkowe zalanie wodą w trakcie kąpieli czy czynności higienicznych, prowadząc do ponownych zapaleń i nawrotów wycieku ropnego. W zależności od rozległości ubytku, w większym lub mniejszym stopniu upośledzona jest zdolność poprawnego słyszenia. Zdarza się, że tzw. suche perforacje mogą przez kilka, a nawet kilkanaście lat pozostawać bezobjawowe, nie stanowiąc innych zagrożeń dla chorego. Leczenie operacyjne pozwala odtworzyć stan prawidłowy błony bębenkowej sprzed zachorowania.

W czasie zapalenia z przebitą błoną bębenkową do ucha nie może dostać się woda.

Powikłania zapalenia przewlekłego prostego

• Ziarnina

Długotrwałe stany zapalne prowadzą do wytworzenia nadmiernej reakcji obronnej ze strony wyściółki jamy bębenkowej i/lub skóry przewodu słuchowego zewnętrznego, która jest drażniona wyciekiem ropnym. Tworząca się tkanka, bogata w naczynia krwionośne (z wybitną zdolnością do tworzenia przesięku) nazywana jest ziarniną. W grupie wiodących objawów dominuje wyciek śluzowo-ropnej wydzieliny o nieprzyjemnym zapachu oraz niedosłuch. Leczenie jest zabiegowe, wieloetapowe i nie zawsze daje rezultaty oczekiwane przez chorego. Polega na usunięciu ziarniny, następnie na zaplanowaniu kolejnych zabiegów odtwórczych.

• Perlak

W przypadku zapalenia ucha środkowego z wytworzonym uprzednio perlakiem, nie można przewidzieć, czy proces zapalny toczy się w uchu niemal zdrowym pod względem zachowania ścian anatomicznych, czy też przy otworzonej drodze do struktur otaczających. Z tego powodu leczenie tego typu zapaleń winno być prowadzone przez specjalistę.

• Zapalenie ucha wewnętrznego i błędnika

Przejście procesu zapalnego na ucho wewnętrzne jest groźnym i poważnym dla chorego powikłaniem. Może prowadzić do całkowitej i bezpowrotnej utraty zdolności słyszenia, zaburzeń równowagi aż do całkowitego zniszczenia struktur nerwowych błędnika włącznie. Ze względu na lokalizację, zapalenia ucha wewnętrznego traktowane są jako potencjalny punkt wyjścia zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych i powikłań wewnątrzczaszkowych.